1. Uống bia kèm hải sản Uống bia trong khi ăn hải sản là một trong những nguyên nhân gây bệnh gout và sỏi thận 2. Hải sản nấu không chín Một số vi khuẩn gây bệnh trong hải sản có tính chịu nhiệt khá mạnh (khoảng 80 độ C). Vì vậy, ta nên luộc hải sản trong nước sôi khoảng 4-5 phút để có thể tiêu diệt vi khuẩn. 3. Sò, ốc để lâu mới chế biến Sò, ốc khi chết sẽ khiến lượng vi khuẩn rất lớn chứa sẵn trong nó phát triển mạnh, sinh ra độc tố, vì vậy khi mua sò, ốc về cần chế biến ngay. 4. Ăn đầu tôm, đầu cá Bởi bộ phận này là nơi tích tụ nhiều nguyên tố kim loại nặng, không tốt cho cơ thể. 5. Hấp, luộc hải sản đông lạnh Khi để lạnh nhiều giờ, lượng vi khuẩn trong hải sản sẽ tăng, protein cũng sẽ biến chất khiến mùi vị kém ngon và không an toàn như hải sản tươi. 6. Ăn cùng hoa quả Vừa ăn hải sản vừa ăn hoa quả sẽ khiến bạn đau bụng, buồn nôn. Thêm vào đó, trong hoa quả có chất tanin khi kết hợp với protein và canxi trong hải sản sẽ khiến những chất này khó dùng hòa, gây trở ngại cho sự hấp thụ của cơ thể. Tốt nhất nên ăn hoa quả sau 2 tiếng kể từ khi ăn hải sản. 7. Uống trà ngay sau khi ăn hải sản Uống trà sau khi ăn hải sản sẽ dẫn đến khó tiêu, đầy bụng và gây ra sỏi. Tốt nhất nên uống trà sau 2 tiếng từ lúc ăn hải sản.

So biển tên gọi khác là sam lông♦ So biển có chứa độc tố Tetrodotoxins rất nguy hiểm♦ Tetrodotoxins là chất độc thần kinh♦ gây tử vong cao♦ Chất độc này tập trung chủ yếu ở buồng trứng của so biển♦ vào mùa sinh sản♦ độc tố càng lan rộng và trở nên nguy hại hơn♦

Dưới đây là một số đặc điểm giúp mọi người phân biệt giữa sam biển và so biển:



- Môi trường sống: Đối với con sam♦ môi trường sinh sống thiết yếu là các dải cát có thủy triều cao♦ Còn so biển♦ môi trường sinh sống thiết yếu là các lạch nước ngọt♦

- Kích thước: Con sam thường có kích thước lớn hơn con so biển♦ chiều dài là 17 - 34 cm♦ cân nặng có thể đạt 3♦8 kg♦ Con so nhỏ hơn♦ chiều dài thân chỉ từ 20 - 25 cm♦ Khối lượng thường dưới 1 kg♦ Tuy nhiên♦ bạn cần lưu ý♦ sam trưởng thành đạt được mức cân và chiều dài như trên cần thời gian khoảng 10 năm♦ Chính vì vậy♦ nhiều người có thể nhầm lẫn con so biển với con sam còn non♦

- Đuôi: Cách dễ nhận biết nhất giữa con sam với con so chính là phần đuôi♦ Đuôi con sam có tiết diện hình tam giác♦ với 3 cạnh kéo dài đến tận cuối phần đuôi♦ Ở đỉnh tam giác có gai nhọn giống như lưỡi cưa♦ Đuôi con so thì ngược lại♦ có tiết diện hình tròn hoặc hình bầu dục và không hề có gai nhọn như sam biển♦

Hải sản là món ăn nhiều người mê nhưng không phải ai cũng biết cách ăn đúng để hấp thu tối đa chất bổ dưỡng và tránh những tác♦♦♦
Xem thêm
- Di chuyển: Con sam thường đi theo cặp♦ con đực thường bám trên lưng con cái♦ So biển thì di chuyển đơn lẻ♦ Tuy nhiên♦ vào mùa sinh sản con so cũng đi theo cặp với nhau♦ nên cần chú ý kỹ♦

Để đảm bảo an toàn thực phẩm♦ phòng ngừa ngộ độc khi ăn phải con so♦ bạn lưu ý tuyệt đối không ăn thử khi không chắc chắn đâu là con so♦ đâu là sam biển♦ Nên lựa chọn nhà hàng hải sản uy tín để ăn sam biển♦

Nếu có trường hợp bị ngộ độc so biển♦ cần cho người bệnh uống thật nhiều nước♦ tìm mọi cách gây ói hết thức ăn có trong dạ dày càng nhanh càng tốt♦ Sau đó nhanh chóng đưa người bị ngộ độc đến cơ sở y tế gần nhất♦

Đôi khi, bạn sai lầm nghiêm trọng trong việc luộc rau và sử dụng rau luộc khiến cho tồn dư hóa chất trong rau vẫn còn, hoặc bạn đã biến nó thành “chất độc” trước khi sử dụng.mon ngon

Luộc rau tưởng là công việc đơn giản nhất trên đời nhưng cũng đòi hỏi người thực hiện phải hiểu biết để luộc rau sao cho ngon mắt và giữ được đầy đủ chất dinh dưỡng. Rất nhiều người mắc sai lầm khi luộc rau và sử dụng rau luộc.

Những sai lầm này từ chỗ không nghiêm trọng lắm tức là khiến cho rau trở thành vàng úa, không xanh tươi, ngon mắt… đến nghiêm trọng vừa phải nghĩa là bạn đã làm mất đi gần hết chất dinh dưỡng có trong rau.

Nhưng đôi khi, bạn cũng gặp phải sai lầm nghiêm trọng trong công việc luộc rau và sử dụng rau luộc khiến cho tồn dư hóa chất trong rau không được giải thoát, hoặc bạn đã biến nó thành “chất độc” trước khi sử dụng.mon ngon

Hãy xem bạn có mắc phải những sai lầm dưới đây khi luộc rau và sử dụng rau luộc không nhé:

Tích trữ rau xanh quá lâu trước khi sử dụng

Ngày nay, với sự hỗ trợ của các phương tiện kỹ thuật ví dụ như tủ lạnh, bạn có thể dự trữ thực phẩm trong 1 thời gian dài để tiết kiệm thời gian đi chợ.

Tuy nhiên, với rau xanh thì bạn không nên tích trữ trong thời gian quá dài vì như vậy tức là bạn đã đánh mất gần như hết chất dinh dưỡng có trong nó.

Nhất là đối với những loại rau giàu vitamin C như rau ngót, rau cải, bạn chỉ cần để ở nhiệt độ 20 độ C trong vòng 1 ngày thì lượng sinh tố C sẽ bị hao tổn tới 84%.

Hãy hình dung nếu bạn để rau trong tủ lạnh cả vài ngày đến hàng tuần, chắc lúc đó bạn chỉ còn mỗi chất xơ để ăn thôi.

Nhặt bỏ lá rau trước khi luộc

Nhiều bà nội trợ nghĩ rằng nhặt bỏ lá rau chỉ giữ lại gần như là thân rau non sẽ khiến món rau trở nên giòn, ngọt. Nhưng điều đó có nghĩa là bạn đang rất phí phạm bởi dưỡng chất của rau tồn tại trong bộ phận lá rất nhiều.

Chỉ rửa rau 3 nước

Rất nhiều người vẫn giữ thói quen chỉ rửa rau 3 nước và nghĩ rằng như thế là sạch. Thực ra,cách rửa này chỉ đúng nếu rau của bạn chỉ có đất và tạp chất bẩn, còn nếu có cả hóa chất, chúng sẽ không được rửa trôi.

Cách an toàn và tích cực nhất hiện nay là bạn nên ngâm rau ít phút trong chậu nước lớn trước khi rửa. Nếu ngâm bằng nước vo gạo thì càng tốt vì nước vo gạo sẽ giúp bạn đánh bật một phần hóa chất trên bề mặt rau.

Cắt rau xong không luộc ngay

Nếu bạn cắt nhỏ rau củ mà không luộc ngay tức là đang tạo điều kiện để các vitamin có trong rau bị oxy hóa gần hết.

Luộc rau ở nhiệt độ thấp

Luộc rau không đủ lửa không chỉ khiến rau không giữ được màu xanh mát mắt, trở nên vàng vọt trông rất mất ngon mà còn khiến vitamin C và B1 bị bay hơi.

Chần rau xong mới luộc

Nhiều người cẩn thận chần rau vào nước sôi rồi đổ nước đi, sau đó mới luộc rau ở một lần nước sôi mới. Điều này sẽ khiến rau mất đi phần lớn dưỡng chất và bạn sẽ bị thiếu hụt chất dinh dưỡng lẽ ra sẽ nhận được từ rau.

Đậy vung nồi khi luộc rau

Đậy vung nồi khi luộc rau không hoàn toàn sai mà nó còn giúp bạn giữ lại dưỡng chất của rau.

Tuy nhiên, trong tình hình thực phẩm bị ô nhiễm nghiêm trọng, bạn nên đậy vung nồi cho đến khi nước trong nồi sôi mạnh trở lại sau khi đã cho rau để một phần hóa chất có thể theo hơi nước thoát ra ngoài.

Để rau luộc qua đêm rồi ăn lại

Nếu bạn tiếc rẻ món ăn luộc vừa ngon vừa mát nhưng không ăn hết mà cất lại dù là trong tủ lạnh thì bạn đang biến nó thành chất độc.

Vì khi rau được để qua đêm, hàm lượng nitrate có sẵn trong rau sẽ biến thành nitrite – một chất gây ung thư cực kỳ có hại cho bạn.

Theo Trí thức trẻ

Ẩm thực : Bát canh ngao giàu dinh dưỡng, ngọt mát, là món ăn thích hợp cho gia đình trong những ngày nóng nực.

Các nguyên liệu cần chuẩn bị: 

10 g rong biển khô, một kg ngao, một nắm hành lá, một mớ rau mùi, 2 quả ớt (có thể không dùng nếu không ăn cay), một củ hành tím, dầu ăn.

Cách nấu canh rong biển với ngao:

 

Rong biển ngâm 10 phút cho nở.
 
Ngao rửa thật sạch, luộc chín. Nước ngao cho vào một bát để lắng cặn.

Lấy phần ruột ngao ra, rửa qua bằng nước sạch.

Phi hành tím xắt lát với dầu ăn cho thơm, sau đó cho ngao vào xào cùng vài phút.

Rong biển rửa, vớt ra và có thể thái miếng vừa ăn. Cho nước ngao vào nồi, đợi sôi thì cho rong biển vào nấu sôi lại. Sau đó cho hành lá, rau mùi xắt nhỏ vào, thêm ớt nếu thích.

Múc canh ra thưởng thức khi còn nóng. Món này ăn rất ngon miệng.

Ẩm thực Ăn mãi canh rau muống luộc với sấu cũng chán, hãy đổi món với canh củ quả kiểu này xem, vẫn mát mà lại ngon.

Nguyên liệu nấu canh mọc củ quả:

- 250 g giò sống

- 50 g thịt nạc vai

- Nấm hương, mộc nhĩ

- 1 quả su su, 1/2 củ cà rốt hoặc su hào, khoai tây tùy mùa vụ

- Gia vị, hạt tiêu.

Cách nấu canh mọc củ quả:

- Giò sống trộn lẫn với chút thịt nạc vai băm nhỏ, nấm hương, mộc nhĩ thái vụn, chút bột canh và hạt tiêu.

- Nặn thành những viên tròn nhỏ rồi thả vào nồi nước đun sôi khoảng 7-8 phút cho chín. Vớt mọc ra để riêng.

- Su su, cà rốt, su hào, khoai tây gọt vỏ... bổ miếng vừa ăn.

- Cho củ quả vào đun, chú ý thời gian khác nhau đối với các loại củ quả.

- Nêm nếm lại gia vị cho vừa ăn. Sau đó cho mọc vào, rắc thêm hành lá thái nhỏ là xong.

Hoàng Dược/ TBKTSG

Ảnh bên:Đà phá sản của doanh nghiệp trong vòng bốn năm qua chưa có dấu hiệu giảm. Chỉ riêng chín tháng đầu năm nay đã có hơn 70.000 giải thể, phá sản hoặc phải dừng hoạt động. Ảnh: MINH KHUÊ

Nền kinh tế hiện nay rất cần được chẩn đoán sát thực tế, chứ không phải giấu bệnh, vì như thế sẽ không thể điều trị được.

Liên tục trong báo cáo tóm tắt tình hình kinh tế - xã hội hàng năm, người dân thường thấy câu “tình hình kinh tế - xã hội tiếp tục có chuyển biến tích cực. Nền kinh tế tiếp tục phục hồi quí sau tăng trưởng cao hơn quí trước”. Năm nay cũng không là ngoại lệ và tăng trưởng kinh tế chín tháng đầu năm nay đạt 5,62%. Đọc đến đây người dân không khỏi băn khoăn ở mấy điểm sau:

• Từ năm 2004(*) đến nay, năm nào tăng trưởng của quí sau cũng cao hơn quí trước, như vậy câu nhận định này đã lặp đi lặp lại trong suốt 10 năm nay và lúc nào cũng đầy lạc quan. Vậy mà đến năm sau, tình hình kinh tế vẫn đầy khó khăn và đến gần cuối năm lại phấn khởi vì có “chuyển biến tích cực”.

• Theo báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế Quốc hội chín tháng đầu năm 2014 số doanh nghiệp thành lập mới là 52.525, số doanh nghiệp giải thể và tạm dừng hoạt động 70.117, chiếm trên 20% trong tổng số doanh nghiệp đang hoạt động.

Đáng chú ý hơn cả cũng theo báo cáo này có 213.000 doanh nghiệp kê khai lỗ không phát sinh thuế thu nhập doanh nghiệp, chiếm khoảng 69% số doanh nghiệp còn lại. Như vậy, chỉ có khoảng 31% số doanh nghiệp còn đang hoạt động làm ăn có lãi.

Trong các nhân tố của GDP tính theo thu nhập (gồm thu nhập của người lao động, thặng dư sản xuất gộp, thuế sản xuất kể cả thuế nhập khẩu trừ đi phần trợ giá sản phẩm), có thể dễ dàng cảm nhận thu nhập của người lao động không tăng hoặc tăng không đáng kể, khoản thuế sản xuất cũng không tăng. Vậy để GDP chín tháng tăng 5,62% theo giá so sánh, hoặc trên 10% theo giá hiện hành, thì 31% số doanh nghiệp còn lại phải đạt mức lợi nhuận rất lớn để có thể bù đắp số doanh nghiệp giải thể và báo lỗ còn lại.

 Không những thế, mức lợi nhuận của 31% doanh nghiệp này còn phải bù đắp phần thu nhập của người lao động không tăng tại số doanh nghiệp khai lỗ và phần chênh lệch giữa số doanh nghiệp mới với số đã giải thể và ngưng hoạt động.

Với 69% số doanh nghiệp báo lỗ thì việc khai thác thêm 1 triệu tấn dầu và than không thể bù đắp nổi để tăng trưởng GDP như số liệu đã được công bố.

• Hơn nữa nếu việc tăng trưởng này là do bán tài nguyên thì đâu phải là chuyển biến tích cực gì. Bởi vì nó không hướng tới tiêu chí phát triển bền vững như đã từng công bố.

Một điểm nữa cần lưu ý thêm trong nguyên tắc tính GDP là việc trợ giá phải được trừ ra khỏi GDP. Cụ thể là lượng tiền dành cho chương trình bình ổn giá của một số địa phương cần phải được trừ ra khỏi GDP của các tỉnh đó.

Hơn nữa ngân sách trong những năm gần đây luôn bội chi, đáng lo hơn nữa từ năm 2012, Chính phủ phải liên tục đi vay để đảo nợ, các khoản vay thì năm sau cao hơn năm trước. Theo báo cáo năm 2014 nợ công tăng lên 60% GDP, nhưng con số này thực ra vô nghĩa vì GDP có thể lại được “nở” ra tùy thích. Vì vậy, nên so sánh nợ công với tổng thu ngân sách nhà nước, con số này đã vượt qua mức được cho là an toàn (25,9% so với 25%) và dự kiến sẽ tiếp tục tăng lên 31% trong năm 2015.

Theo TBKTSG

Nguyễn Văn Thạnh/ VNTB

Gần 10 căn nhà bị sập bởi sức công phá của vụ nổ

Theo tin từ báo mạng Vietnamnet, khoảng 16 giờ chiều 17/10/2014, một vụ nổ lớn xảy ra tại trụ sở Công ty Đặng Huỳnh làm nhiều căn nhà trên đường Lê Thị Riêng, quận 12, TP.HCM bị sập. Tin cho biết thêm, công ty trên sản xuất phân bón và vị trí phát nổ là kho chứa hóa chất thuốc trừ sâu. Vụ nổ có bán kính công phá lên đến 600 m. Một vùng rộng lớn nồng nặc mùi hóa chất cay xè. Chưa có thống kê cuối cùng nhưng có khả năng nhiều người thương vong.

Khoan nói về thiệt hại về vật chất và con người do vụ nổ gây ra, bất cứ ai có chút hiểu biết đều giật mình khi nhìn hình ảnh vụ nổ: xung quanh nhà máy hóa chất là một khu dân cư đông đúc. Chúng ta đều biết rằng, sản xuất công nghiệp tiềm ẩn nhiều rủi ro, nhất là hóa chất thì lại càng ghê sợ hơn nữa.

Ở các nước, người ta luôn nghĩ đến những rủi ro tiềm ẩn trong các hoạt động sản xuất. Để bảo đảm an toàn ở mức cao nhất, họ thường qui hoạch sản xuất vào khu vực riêng, nhất là các ngành sản xuất độc hại như hóa chất, phóng xạ thì phải đặc biệt chú ý. Những nhà máy thuộc loại này phải được bố trí cách xa khu dân cư, cuối nguồn nước, nguồn gió..., để nếu có sự cố sẽ ảnh hưởng tối thiểu đến người dân. Tư duy này hình thành trên nền tảng: mọi hoạt động sản xuất luôn chứa nguy cơ tai nạn và sinh mạng con người là quí giá.

Nước ta thì ngược lại, người ta tư duy như người điếc không sợ súng. Đưa nguyên cả một nhà máy sản xuất với bao hóa chất độc hại vào khu dân cư. Không đợi khi nhà máy bị cháy nổ, trong vận hành bình thường, những rơi vãi hóa chất, những khi độc, những nước độc thải ra xung quanh sẽ như thế nào? Không lẽ không ai nghĩ đến những nguy cơ này?

Truy tìm nguyên nhân, chúng ta sẽ thấy sự yếu kém của người cầm quyền. Có quyền trong tay nhưng họ không lo được việc chung. Một trong những việc chung hàng đầu là qui hoạch. Chúng ta thấy, dù là chính quyền thực dân cách đây hàng trăm năm nhưng người Pháp đã để lại cho chúng ta những khu phố qui hoạch bài bản: đâu là khu hành chính, đâu là khu thương mại, đâu là khu sản xuất...

Sài Gòn sau 40 năm giải phóng đã nát bét về qui hoạch. Rất nhiều khu đô thị tự phát phình to vô tội vạ. Trong các vùng đó đường sá chật hẹp, ngoằn nghèo thường xuyên ngập nước khi mưa xuống. Chưa hết, trong các khu vực này con người buộc phải sống chung tạp nham với việc ăn ở, sản xuất, buôn bán...

Vụ nổ kho hóa chất trên, không chỉ phản ánh một tình trạng tồi tệ trong việc qui hoạch của chính quyền mà còn bộc lộ nhiều nhược điểm của người Việt. Một trong nhược điểm mà ai cũng có thể thấy ngay là bản tính thờ ơ với mọi việc xung quanh. Hàng trăm, thậm chí hàng ngàn con người sống xung quanh một quả bom nổ chậm như thế mà không ai lên tiếng để chính quyền phải vào cuộc để di dời mối họa ra xa.

Mối họa cận kề trước nhà mà người dân còn không màng tranh đấu thì những việc xa xôi như dân chủ, tự do thiệt là khó quá.

Liệu có bao nhiêu người dân quan tâm để biết: dân chủ sẽ tạo ra chính quyền tốt, có trách nhiệm?

Chính quyền tốt sẽ tuyển được những người tài vào làm việc. Có người tài thì nhiều chuyện sẽ tốt trong đó có việc qui hoạch tốt. Qui hoạch tốt thì sẽ hạn chế được nhiều rủi ro trong cuộc sống hàng ngày, như viêc nổ kho hóa chất trong khu dân cư trên.

Có lẽ phần đông người dân với đầu tắt mặt tối với miếng cơm manh áo sẽ không quan tâm đến lý lẽ này. Và sẽ còn nhiều mối họa chết người do việc qui hoạch tồi gây ra trên khắp nước nữa.

Theo VNTB

Theo VOA

Một binh sĩ đứng canh gần Đại lễ đường Nhân dân TQ

Các nhà lãnh đạo đảng cộng sản Trung Quốc sẽ tổ chức một cuộc họp chính trị cấp cao trong tuần này, được gọi là Hội nghị Toàn thể lần thứ tư, và đây lần đầu tiên trong lịch sử của đảng, pháp quyền sẽ là một đề mục quan trọng trong chương trình nghị sự.

Theo các nhà phân tích và tin tức của truyền thông Trung Quốc thì có thể sẽ có sự chấp thuận các biện pháp đã được chờ đợi từ lâu nay, nhằm cho các tòa án độc lập hơn cũng như các biện pháp tăng cường chiến dịch chống tham nhũng đầy tham vọng, và quyết liệt.

Cơ quan truyền thông nhà nước Trung Quốc nói rằng mục tiêu chính của hội nghị Ủy ban Trung ương Đảng này, với sự tham dự của trên 200 viên chức cấp cao nhất, là nâng cao phẩm chất và hiệu quả của sự cai trị độc đảng của Trung Quốc. Tuy nhiên, một điều kém rõ ràng hơn là liệu hội nghị này có sẽ giải quyết các mối lo ngại làm thế nào đảng vẫn cứ đứng trên luật pháp.

Đảng đứng trên luật pháp

Số phận của cựu giám đốc an ninh quốc gia Chu Vĩnh Khang, viên chức cao cấp nhất bị nhắm mục tiêu trong chiến dịch chống tham nhũng của chính phủ, sẽ là một diễn biến quan trọng để chờ xem trong các cuộc họp.

Ông Chu Vĩnh Khang khi còn là thành viên Ủy ban Thường vụ Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc phụ trách an ninh, dự một phiên họp tại Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh.

.

Nhiều người tin rằng ông Chu, người điều hành Bộ Công an Trung Quốc từ năm 2002 đến 2007 và đã lên đến ủy viên Ban thường vụ Bộ Chính trị đầy quyền lực của đảng trước khi về hưu, sẽ bị chính thức khai trừ khỏi đảng trong hội nghị.

Tuy nhiên, cuộc điều tra ông Chu và nhiều viên chức đảng khác trước tiên là do Đảng Cộng sản thực hiện.
 
Và đó là thực tế hiện nay ở Trung Quốc, theo ông He Jiahong, một học giả pháp lý của Đại học Renmin ở Bắc Kinh. Ông nói rằng mặc dù các văn phòng pháp lý của chính phủ, chẳng hạn như Viện kiểm sát nhân dân nên là cơ quan theo đuổi các vụ liên quan đến các viên chức tham nhũng – nhất là các viên chức cấp cao – thay vào đó đảng và đoàn thanh tra kỷ luật lại dẫn đầu việc này. Ông nói:

“Các viên chức trong Ủy ban thanh tra kỷ luật của đảng có nhiều quyền hơn. Vì vậy họ sẽ có các cuộc điều tra hiệu quả hơn, tuy nhiên họ đang hành động ngoài khuôn khổ pháp lý. Họ không phải là các nhà điều tra hình sự làm việc theo đúng luật điều tra hình sự.”

Ông nói rằng mặc dù đây không phải là phương thức đúng để  xử lý các viên chức tham nhũng, nhưng lại là tất cả những gì có thể làm vào lúc này, và nói thêm rằng ông hy vọng các cuộc họp vào tuần tới sẽ đặt vấn đề trong một khung làm việc đúng. Một đề nghị có thể giúp thực hiện điều đó là một biện pháp tập trung và tinh giản các văn phòng chống tham nhũng trong Viện Kiểm sát Nhân Dân

Học giả pháp lý Cheng Guangzhong nói rằng hội nghị sắp tới sẽ là một cơ hội để đề ra các hạn chế quyền hành, một điều có thể giúp ngăn chặn nạn tham nhũng. Ông nói:

“Để cai trị một quốc gia theo luật pháp, trước hết người ta cần cai trị theo đúng hiến pháp và nhấn mạnh rằng Đảng Cộng sản với vai trò đảng cầm quyền phải hoạt động trong giới hạn của hiến pháp và luật pháp, nêu bật việc sử dụng luật để hạn chế quyền hành.”

Từ khi ông Tập Cận Bình giữ vai trò đứng đầu đảng Cộng sản cách nay gần 2 năm, đã có hơn 50 viên chức cao cấp đối mặt với các vụ khởi tố. Các nhà lãnh đạo đảng Cộng sản Trung Quốc tuyên bố rằng cuộc chiến chống tham nhũng là vấn đề sống còn, đấu tranh không chỉ cho quốc gia mà còn cho đảng.

Công chúng Trung Quốc ngày càng bất mãn với tham nhũng và lạm quyền. Tham nhũng trong giới lãnh đạo Trung Quốc cũng đã dẫn đến nhiều vấn đề xã hội đe dọa sự ổn định và cai trị của đảng.

Bịt miệng giới bất đồng chính kiến

Tuy nhiên trong khi các nhà lãnh đạo họp để thảo luận về vấn đề pháp quyền, đảng cầm quyền đang làm việc không biết mệt để bịt miệng giới bất đồng với danh nghĩa ổn định. Trong những tuần lễ gần đây, đã có hơn 60 người ở nhiều nơi trong nước bị bắt giữ vì bày tỏ sự ủng hộ cuộc biểu tình đòi dân chủ đang tiếp diễn ở Hong Kong.

Ông Ilham Tohti, học giả người Uighur bị tuyên án tù chung thân vì đã bày tỏ các quan điểm về Tân Cương

Tháng trước, Ông Ilham Tohti, một học giả người Uighur bị tuyên án tù chung thân vì đã bày tỏ các quan điểm về Tân Cương, vùng đất nằm về hướng tây Trung Quốc. Nhà cầm quyền nói rằng ông Tohti thuyết giảng bạo động và quảng bá chủ nghĩa ly khai. Những người ủng hộ ông nói ông tìm cách tạo sự hiểu biết giữa sắc dân Hán đa số của Trung Quốc và người Uighur.

Vai trò hiến pháp của Trung Quốc sẽ được đưa ra thảo luận vào tuần tới cũng sẽ là một đề mục quan trọng để theo dõi. Hiến pháp Trung Quốc trân trọng các quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, hội họp và thậm chí quyền bầu cử và ứng cử của các công dân

Không lâu sau khi ông Tập Cận Bình nhậm chức, ông đã đọc một bài diễn văn, trong đó ông nói rằng “không có tổ chức hay cá nhân nào có quyền vượt qua hiến pháp và luật pháp.”

Những người chỉ trích nói rằng hành động của ông từ đó đến nay, như ngày càng tăng các vụ bắt bớ các nhân vật bất đồng đã khơi lên thắc mắc về sự cam kết của ông đối với nguyên tắc đó.

Học giả pháp lý He Jiahong nói rằng ngăn chặn các vụ kết tôi sai trái và cải thiện tính cách độc lập tư pháp của các tòa án địa phương là một cách mà hội nghị sẽ mưu tìm nhằm cải thiện pháp quyền. Tuy nhiên các biện pháp cải cách sẽ phải đi từ dưới lên, bắt đầu với thành phố và các tòa án quận hạt địa phương.  Ông nói:

Trên thực tế toàn thể (tòa án địa phương) trên cơ bản được kiểm soát bởi các nhà lãnh đạo đảng ở địa phương. Các bổ nhiệm đều từ cấp lãnh đạo đảng ở địa phương, vì vậy ngành tư pháp không thể đưa ra các quyết định độc lập từ sự can thiệp của các nhà lãnh đạo địa phương.

Ông nói điều người ta trông đợi được chấp thuận trong cuộc họp là một đề nghị sẽ cho nhà cầm quyền tỉnh trách nhiệm kiểm soát các sự bổ nhiệm tòa án địa phương và các nguồn tài chính.

Đời sống của người dân

Chỉ mấy ngày trước khi hội nghị bắt đầu, phóng viên VOA đi quanh các đường phố Bắc Kinh để xem dân chúng trông đợi gì ở hội nghị toàn thể lần thứ 4 này. Một số người tuyên bố thẳng thừng họ chẳng kỳ vọng hội nghị sẽ đổi khác được gì, trong khi những người khác hy vọng nhà cầm quyền sẽ sử dụng kinh nghiệm học hỏi từ các nước khác.

Một cư dân tên Sun nói rằng cô cảm thấy lạc quan:

  “Cải thiện hệ thống luật pháp sẽ cần có thời gian. Tôi hy vọng có thể thực hiện dần dần, từng bước một. Tôi cũng hy vọng chúng tôi có thể học từ các nước khác những kinh nghiệm thành công và sẽ thực hiện thay đổi thực sự.”

 Trong khi không ai đề cập đến những đề nghị thay đổi đối với hệ thống tòa án, một số người nói đến sự cần thiết phải siết chặt các hạn chế về môi trường.

Một cư dân họ Yu nói, “Chính phủ chưa hành động đủ để cải thiện vấn đề khói mù hay tình hình xe cộ trong thành phố. Trong hội nghị Hợp tác Kinh tế châu Á Thái bình dương, APEC, sắp tới chính phủ đã yêu cầu hạn chế xe hơi căn cứ trên số cuối trên biển số xe. Tôi nghĩ đó là điều nên được thi hành luôn.”

Một bà họ Xiao nói dân Trung Quốc đang sống trong một xã hội không thực. Bà nói chính phủ nên đẩy mạnh chiến dịch chống tham nhũng. Bà nói:

“Tôi nghĩ, thể chế pháp quyền nên bảo đảm dân chúng có thể sống cuộc sống lành mạnh và duy trì trật tự để người dân có thể hy vọng nhiều hơn vào tương lai.”

Minh Tâm/ Vnn

Một đội tàu hải quân TQ tập trận ở Biển Đông. Ảnh: Chinamil

Việc Trung Quốc ngang nhiên vẽ lại biên giới hàng hải khiến láng giềng và cả Mỹ lo ngại, vì nguy cơ xung đột thậm chí là chiến tranh. Nhưng liệu sự gây hấn ấy là để phản ánh một nước đang tăng cường sức mạnh hay một quốc gia phải đối mặt với cuộc khủng hoảng pháp lý?

Tại bến cảng yên tĩnh ở bờ biển của Palawan, hòn đảo phía tây Philippines, tàu bè đông đúc người qua lại, người bán dạo bận rộn vận chuyển các sản phẩm tươi sống tới chợ. Mỗi chủ nhật, nhà thờ đông nghịt người. Các biển hiệu trên những cửa hàng nhỏ hoặc nhà hàng viết bằng nhiều thứ tiếng như Hàn Quốc, Việt Nam, Trung Quốc hay tiếng Tagalog (Philippines).

Hòn đảo này nằm trong vùng biển nhộn nhịp nhất thế giới, trải dài từ mũi nam của bán đảo Triều Tiên đến quần đảo Indonesia. Vùng biển ấy luôn là lộ trình mở cho giao lưu văn hóa, thương mại. Và giờ đây, cách bờ biển Palawan không xa có một khu vực ngày càng trở nên nguy hiểm và khó lường. Mọi thứ xuất phát từ việc Trung Quốc đẩy mạnh  "tái tạo' các biên giới hàng hải của khu vực.

Hơn bao giờ hết, Bắc Kinh đã bắt đầu khẳng định yêu sách chủ quyền với hơn 80% Biển Đông, vùng biển mà họ coi thuộc về quyền sở hữu của mình qua cái gọi là "bản đồ đường chín đoạn". Bản đồ này là "dấu tích" của kỷ nguyên dân tộc chủ nghĩa đầu thế kỷ 20 tại Trung Quốc. Nó không có sự công nhận của quốc tế và bị lãng quên cho tới khi Trung Quốc gần đây hồi sinh nó. Đường chín đoạn giờ đây hiện diện trong mọi bản đồ Trung Quốc. Thậm chí, kể từ năm 2012, nó còn được đưa vào hộ chiếu mới cấp cho công dân Trung Quốc.

Còn đường gọi là đường lưỡi bò (theo cách 'khoanh vùng' từ bờ biển phía nam Trung Quốc với toàn bộ khu vực chiếm gần 40% giao thương thế giới và gồm những lộ tình nhập khẩu dầu quan trọng của Trung Quốc thông qua eo biển Malacca). Một nhà quan sát từ thế kỷ 16 đã nói rằng "Bất kể ai là chúa tể của Malacca người đó để tay lên cổ họng Venice" - để diễn giải về tầm quan trọng trong hàng hải của khu vực này.

Cư dân ở những tiền đồn như Palawan ở rìa phía đông của "9 đoạn" cảm thấy bị bao vây. Ngư dân vào vùng biển mà tổ tiên họ bao thế hệ trước được tự do đi lại nay tự cảm thấy rủi ro và nguy hiểm trong một cuộc tranh chấp. Dân địa phương sợ hãi vì có rất nhiều tàu thuyền Trung Quốc và các tàu quân sự. Edwin Seracarpio là chủ thuyền 52 tuổi nói: "Người Trung Quốc nói nó thuộc về sở hữu của họ". 

Chiến dịch bành trướng

Nếu Trung Quốc có thể áp đặt ý chí của họ ở Biển Đông với các bên cạnh tranh khác trong tuyên bố chủ quyền đều là những nước châu Á nhỏ và yếu hơn, thì họ sẽ có được sự đảm bảo an ninh lớn hơn cho lội trình cung cấp dầu thô và các loại hàng hóa khác. Họ có quyền tiếp cận độc quyền với các ngư trường phong phú và trữ lượng dầu lớn, có 'tầng đệm' tốt hơn để chống lại cái mà Trung Quốc gọi là sự xâm nhập của hải quân Trung Quốc, và thứ vị thế họ tìm kiếm bấy lâu nay là bá chủ Thái Bình Dương. 

Có thể cho rằng, họ sẽ đạt được sự bành trướng lãnh thổ lớn nhất hơn bất kỳ quốc gia nào kể từ khi Nhật Bản chiếm giữ những vùng đất châu Á rộng lớn vào nửa đầu thế kỷ 20. 

Sự bành trướng của Trung Quốc đã được dự đoán từ lâu. Theo rất nhiều nhà quan sát, một cuộc chiến tranh Lạnh mới với Trung Quốc đang trỗi dậy tìm cách gạt bỏ ảnh hưởng quân sự Mỹ khỏi tây Thái Bình Dương là không thể tránh khỏi. Cuộc xung đột như thế tất nhiên sẽ gây nguy hiểm dù xảy ra ở bất kỳ lúc nào vì Mỹ chắc chắn sẽ nỗ lực đáp trả. Nhưng ngạc nhiên và đáng lo lắng ở chỗ, dường như khả năng cuộc xung đột ấy đang được đẩy mạnh hơn bao giờ hết trong hai năm qua. 

Đột ngột và mạnh mẽ, Trung Quốc bắt đầu khuếch trương các lợi ích quân sự của mình ra khắp khu vực khiến láng giềng và Mỹ phải cảnh giác và thận trọng.

Kể từ giữa 2013, Trung Quốc dường như không phân biệt chọn lựa, áp dụng mọi cách để thúc đẩy yêu sách chủ quyền ở vành đai phía đông. Tháng 7, một nhóm tàu chiến Trung Quốc từ cảng phía nam lần đầu tiên đã 'chu du' quanh Nhật Bản. Bắc Kinh có lẽ muốn gửi đi hai thông điệp: rằng họ sẵn sàng đứng lên đấu với đối thủ 'truyền kiếp lịch sử' và rằng Trung Quốc không còn kiềm chế ở những gì họ gọi là Chuỗi đảo đầu tiên đang cản trở sự tiếp cận dễ dàng của hải quân với vùng biển mở Thái Bình Dương.

Ngay trước lễ Tạ ơn năm ngoái, Bắc Kinh ra thông báo bất ngờ về "vùng nhận diện phòng không", đòi kiểm soát không phận phía trên vùng biển nằm giữa Trung Quốc và Nhật Bản, không chỉ bao gồm các khu vực mà Nhật tuyên bố chủ quyền mà còn gồm cả vùng thuộc chủ quyền Hàn Quốc. Lầu Năm Góc đã điều đóng máy bay giám sát qua khu vực này thường xuyên để khẳng định không để ý tới hành động của Trung Quốc. Tuy nhiên, Mỹ cũng khuyến cáo các hãng hàng không thương mại chú ý đến quy định mới của Trung Quốc.

Không 'tha' cả đối tác

Chỉ ít ngày sau khi vùng nhận diện phòng không được công bố, tàu sân bay duy nhất của Trung Quốc mang tên Liêu Ninh lần đầu tiên đã ra biển với đầy đủ nhóm tàu tác chiến hộ tống. Hành động này đã tái hiện lại nền ngoại giao pháo hạm mà các nước phương Tây tiến hành ở thế kỷ trước. Đầu tháng 12, một tàu hộ tống Liêu Ninh đã có sự đối đầu nguy hiểm với tàu tuần dương Mỹ Cowpens. Tàu Mỹ có nhiệm vụ dõi theo hoạt động của Liêu Ninh ở vùng biển quốc tế thì tàu Trung Quốc đột ngột xuất hiện ngay phía trước, buộc Cowpens chuyển hướng để tránh một vụ va chạm. Báo chí Trung Quốc cho rằng, Cowpens đã vi phạm "lớp bảo vệ nội tuyến". Sau vụ việc này, Hải quân Mỹ tuyên bố việc né tránh tàu không nên được xem là tiền lệ. "Quân đội Mỹ, lực lượng của tôi ở Thái Bình Dương sẽ hoạt động tự do ở vùng biển quốc tế", Đô đốc Samuel J. Locklear, đứng đầu Bộ chỉ huy Thái Bình Dương của Mỹ khẳng định "Chúng tôi hoạt động ở đây... và đó là thông điệp cho mọi quân đội đang hoạt động trong khu vực". 

Tháng 1/2014, một nhóm tàu khác của hải quân Trung Quốc đã tới tận James Shoal, nơi Malaysia tuyên bố chủ quyền. Và trong buổi lễ trên boong tàu, các thủy thủ đã khẳng định "quyết tâm bảo vệ lợi ích hàng hải của Trung Quốc". 

Tháng 2, ba tàu chiến Trung Quốc thực hiện tuần tra ở Ấn Độ Dương, lần đầu tiên đi qua Eo Sunda nằm giữa Java và Sumatra của Indonesia và cuối cùng là tới cả Đảo Christmas thuộc lãnh thổ Australia mà không hề có thông báo trước. Trung Quốc, đối tác thương mại lớn nhất của Australia đã không hài lòng với thỏa thuận lịch sử giữa Mỹ và Úc cho phép Mỹ điều động luân phiên lực lượng lính thủy đánh bộ tới một căn cứ ở phía bắc Úc. 

Thẩm Đinh Lực - nhà phân tích an ninh nổi tiếng Trung Quốc giải thích việc tuần tra này trên tờ Sydney Morning Herald: “Mỹ có lợi ích trong sự can thiệp Trung Quốc thống nhất Đài Loan, và việc họ liên minh quân sự trong khu vực là để phục vụ mục tiêu này. Australia nằm trên bàn cờ chiến lược của Mỹ cho mục đích ấy. Australia sẽ không trông mong đi theo Mỹ để đe dọa Trung Quốc mà không tự gây tổn thương". 

Những tháng sau đó, Trung Quốc đã tăng tốc hơn với các hành động khiêu khích. Đầu tháng năm, với gần trăm tàu hộ trống và gồm cả tàu hải quân, Trung Quốc đã kéo giàn khoan nước sâu trị giá 1 tỉ USD ra khu vực cách bờ biển VN chỉ 120 hải lý để sẵn sàng hoạt động. Trung Quốc tuyên bố giàn khoan này được triển khai ở lãnh hải của họ cho dù nó rất gần bờ biển VN và nằm trong phạm vi 200 hải lý của VN, khu vực được luật quốc tế công nhận là vùng đặc quyền kinh tế với các nước ven biển.

Trung Quốc cũng đang sử dụng các chiến thuật ít gây hấn quân sự hơn nhưng lại không kém phần trắng trợn để khẳng định sự kiểm soát ở Thái Bình Dương. Đó là làm đảo nhân tạo ở vùng biển tranh chấp thuộc quần đảo Trường Sa. Họ hy vọng sử dụng sự hiện diện của mình trên các đảo này để hỗ trợ cho yêu sách chủ quyền với vùng nước lân cận.

Một khi Trung Quốc làm theo cách của mình trong giai đoạn đầu sẽ chủ yếu diễn ra ở Biển Đông với các láng giềng nhỏ hơn ở Đông Nam Á thì cuối cùng, cuộc 'chinh chiến' sẽ mở rộng hơn sang cả với Nhật Bản và vùng phụ cận. 

Và kỳ tiếp theo sẽ là những nhìn nhận của các nhà ngoại giao, quân sự ở các nước láng giềng Trung Quốc trước các vụ xâm nhập của Trung Quốc cũng như đánh giá khả năng đáp trả của Mỹ. 

Còn nữa

Theo Vnn

Theo BBC 

Ảnh bên:Gia đình ông Nguyễn Văn Sửu đưa quan tài của ông tới các trụ sở công quyền ở TP. Móng Cái. 

Chính quyền cần kiểm điểm lại cách thức làm việc và thi hành công vụ, cũng như tiếp đón dân và giải quyết oan sai để tránh tiếp diễn các bức xúc của dân như các vụ “quan tài diễu phố” vẫn xảy ra trong thời gian gần đây, theo một nhà quan sát từ trong nước.

Việc các cấp thừa hành công vụ mắc sai phạm trong quá trình làm việc có thể xảy ra, nhưng sai tới đâu, nếu có, cần được điều tra, xử lý tới đó và không “lẩn tránh đối thoại”, trao đổi thậm chí “xin lỗi” dân có thể là các cách làm ổn hơn là dùng sức mạnh và “đóng cửa” hay “lẩn tránh” đối thoại, vẫn theo ý kiến này.

Trao đổi với BBC hôm 19/10/2014, nhân việc tại thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh vừa diễn ra một vụ “quan tài diễu phố” của dân khiếu nại về việc một nghi can bị cơ quan công an giam giữ đã tử vong với lý do “thắt cổ tự tử” bất bình thường, kỹ sư Nguyễn Lân Thắng nói:

"Tôi nghĩ chính quyền cần phải kiểm điệm lại sâu sắc cách thức làm việc. Bởi vì chính quyền nào cũng thế thôi, không có chuyện này thì chuyện kia, ngay cả ở các nước tư bản, thì bộ phận thừa hành công vụ người ta làm sai là chuyện hết sức bình thường.

"Nhưng mà ai sai, ở đâu sai, ngành nào sai, chỗ nào sai thì họ xử lý rất là quyết liệt và công bằng, cần phải có công lý thì những sự việc này mới tránh được."

Về cách thức công an và chính quyền thành phố Móng Cái vừa xử lý trong vụ gia đình ông Nguyễn Văn Sửu, 41 tuổi, người bị chết trong đồn công an trong lúc bị tam giam và điều tra, đã mang quan tài của ông tới các trụ sở công an, công quyền của thành phố, kỹ sư Lân Thắng nói tiếp:

"Tôi nghĩ rằng việc dù có xảy ra trong đồn công an lỗi của ai cũng không phải là lỗi của cả ngành công an, mà là lỗi của người thừa hành công vụ.

"Thế thì những người có trách nhiệm ở trong sự việc này, nếu như họ có một sự quyết đoán và sự nhận trách nhiệm về mình, mà họ xử lý rốt ráo sai phạm của cấp dưới và không bao che, thì tôi nghĩ sự việc sẽ nhẹ nhàng hơn rất nhiều."

“Không chính danh?”

Truyền thông mạng đưa tin cảnh sát dùng xe lớn bịt lối vào cửa các trụ sở công quyền ở Móng Cái.

Cũng hôm Chủ Nhật, Tiến sỹ Phạm Chí Dũng, Chủ tịch Hội nhà báo Độc lập của Việt Nam, đưa ra bình luận với BBC.

Ông nói: "Vấn đề những cái chết xảy ra ở trong đồn công an xảy ra cho tới giờ thỉnh thoảng vẫn xảy ra ở một số nơi, ngay sau khi dư luận và công luận quốc tế và trong nước đã lên án đối với ngành công an để xảy ra những cái chết như vậy.

"Và nếu chúng ta thống kê, có thể thấy từ năm 2012 tới nay, đã có ít nhất ba chục trường hợp bị chết ở trong đồn công an vì nhiều lý do khác nhau, mà trong đó cũng khá nhiều trường hợp đã treo cổ tự tử, giống như trường hợp ở Móng Cái.

"Và đó là lý do mà người dân đặc biệt nghi ngờ thái độ, hành vi và sự trung thực của ngành công an, do đó ngành công an không thể có lý do nào để giải biện những việc này ngoài việc họ phải dỡ ngay những chiếc xe ra khỏi cổng đồn của họ và họ phải đứng ra giải thích cho dân chúng nghe.

"Nhưng tôi hoài nghi là ngành công an có được tính chính danh đó và họ cũng chưa thấm nhuần được Công ước chống tra tấn là như thế nào".

Bình luận về cách thức ứng xử của công an và chính quyền của thành phố Móng Cái, khi sử dụng nhiều xe tải, xe công trình lớn chặn ngang cổng, cửa vào các trụ sở của công an, chính quyền và trên đường mà quan tài diễu phố đi qua, Tiến sỹ Phạm Chí Dũng nói:

"Hành vi của ngành công an, tôi cho là không có lửa thì không có khói, bản thân ngành công an họ đã có những dấu hiệu có lẽ là có những điều sai trái, cho nên họ cảm thấy là họ phải ngăn chặn.

"Và việc đó cũng theo thói quen của họ thôi, khi họ ngăn chặn dân oan đất đai, hay đình công, hay người dân tộc thiểu số, thì đối với những trường hợp như thế này, họ cũng dùng xe tiêu trường, tiêu trọng để họ ngăn chặn và điều đó cho thấy công an không chính danh".

“Không ai từ chức”

Gia đình cho rằng nạn nhân không thể tự tử bằng “thắt cổ khi trần nhà thấp hơn chiều cao” của ông.

So sánh cách thức xử lý các vụ việc được cho là “oan sai' làm người dân bức xúc với công an và chính quyền giữa Việt Nam và một số quốc gia ở phương Tây, trong đó có châu Âu, nhà báo Phạm Chí Dũng nói thêm:

"Tôi biết rằng ở các nước châu Âu, khi xảy ra một trường hợp như vậy thì vài chục ngàn người biểu tình, người ta xuống đường rất đông, và ngành tư pháp, Bộ trưởng Bộ Công an phải đứng ra xin lỗi và thậm chí phải từ chức về chuyện đó.

"Nhưng ở Việt Nam cũng xảy ra ba, bốn chục trường hợp rồi, nhưng không có một ai từ chức cả, cũng không có ai đứng ra nhận lỗi.

"Làm mãi thì vụ 5 công an Phú Yên dùng nhục hình với bị can mới được đưa ra tòa xét xử, nhưng cho tới giờ vụ này vẫn chưa đi tới đâu".

Tường trình vệ vụ quan tài diễu phố mới nhất vừa xảy ra ở Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh, một số báo chí chính thống đã sử dụng một số cụm từ như "hiếu kỳ" để phản ánh người dân theo dõi hoăc tham gia vụ phản đối, hay dùng từ 'can phạm' để nói về những nạn nhân được cho là mới chỉ là 'nghi can' khi thiệt mạng trong lúc bị giam giữ.

Bình luận về các cách thức sử dụng ngôn từ này trên các tờ báo và truyền thông nhà nước, kỹ sư Nguyễn Lân Thắng nói:

"Từ trước đến nay, rất nhiều bài báo ở trong nước đã sử dụng không ổn từ ngữ để chỉ người, sự việc liên quan đến các vụ án này, mà nhất là không sử dụng từ nghi can, bởi vì người ta có vào đồn công an, người ta có bị điều tra, thì người ta vẫn chưa có kết luận của tòa án về tội của họ, thì không thể nào dũng những từ ngữ nặng nề để gọi họ được".

“Sẽ xử lý nghiêm?”

 

Truyền thông mạng VN phản ánh việc đông đảo công an dùng các xe lớn, nhỏ chặn đám diễu quan tài.

Nhiều tổ chức giám sát nhân quyền, dân chủ ở quốc tế và khu vực đã nhiều lần yêu cầu chính quyền Việt Nam chấm dứt các hành vi lạm dụng bạo lực, bạo hành, ngăn chặm và xâm phạm các quyền cơ bản của người dân.

Trong đó có việc nhiều tổ chức đã yêu cầu chính quyền Việt Nam tôn trọng công ước quốc tế về chống tra tấn, sử dụng nhục hình và ngược đãi mà chính quyền Việt Nam đã ký.

Mới đây, ngày 16/9/2014, Tổ chức theo dõi nhân quyền Human Rights Watch lần đầu tiên ra phúc trình về tình hình bạo lực của công an Việt Nam đối với những người bị giam giữ dưới tiêu đề “Công (bất) an: Những cái chết trong trại giam và sự bạo hành của công an Việt Nam”.

Chính quyền Việt Nam đã ngay lập tức lên tiếng phản bác báo cáo này, gọi đó là “những luận điệu sai trái” của tổ chức quốc tế nói trên.

Bộ Ngoại giao Nam khẳng định nhà nước Việt Nam “cam kết chống lại” mọi hành vi tra tấn, nhục hình, và đối xử tàn bạo trong điều tra, xét xử, điều “được thể hiện rõ” qua việc ký kết Công ước Liên hiệp quốc về Chống Tra tấn từ tháng 11 năm ngoái.

Phó phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao Việt Nam, bà Trần Thị Bích Vân, nhấn mạnh:

"Một khi có hành vi tra tấn hay nhục hình thì sẽ bị xử lý nghiêm theo pháp luật Việt Nam".

Huỳnh Hoa/ TBKTSG

Hình sưu tầm Internet

Chỉ nửa tháng sau Hội nghị Trung ương 3 đảng Cộng sản Trung Quốc - sự kiện được coi là mở đầu cho công cuộc cải tổ lần thứ hai - Tổng bí thư đảng kiêm Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình đã làm một việc hiếm thấy ở những người trước ông: đi viếng đền thờ Khổng Tử ở Khúc Phụ nhân chuyến làm việc năm ngày ở tỉnh Sơn Đông.

Tân Hoa Xã ngày 26-11-2013 tường thuật từ Khúc Phụ: “Chủ tịch Tập kêu gọi phát triển đạo đức trong toàn xã hội, tiếp thu những điều ích lợi trong tiêu chuẩn đạo đức truyền thống, xóa bỏ những điều độc hại”. “Đất nước chúng ta sẽ ngập tràn hy vọng chừng nào sự theo đuổi các giá trị đạo đức cao đẹp của người Trung Hoa còn được lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác”, ông Tập nói.

Cuộc hành hương của ông Tập nằm trong chuỗi sự kiện thể hiện một chủ trương mới của lãnh đạo Trung Quốc. Theo báo South China Morning Post (SCMP) ngày 1-10-2013, ngay từ khi lên nắm quyền lãnh đạo tối cao tại Đại hội 17 đảng Cộng sản Trung Quốc tháng 12-2012, ông Tập đã bày tỏ mong muốn khôi phục các tiêu chuẩn luân lý đạo đức cổ truyền để “lấp đầy khoảng trống tinh thần sinh ra từ sự tăng trưởng chóng mặt và làn sóng đổ xô làm giàu” đang lan rộng trong xã hội. Báo SCMP dẫn ba nguồn tin độc lập thân cận với giới lãnh đạo cấp cao để đưa ra nhận định, ông Tập tin rằng xã hội Trung Quốc đã đánh mất “cái la bàn đạo đức” và ông rất đỗi phiền muộn khi nhìn thấy luân lý suy đồi, con người chạy theo đồng tiền, chà đạp lên lương tâm, trách nhiệm và những tiêu chuẩn đạo đức căn bản nhất.

Trong những năm đầu xây dựng chủ nghĩa xã hội, Trung Quốc tuy nghèo nhưng tỷ lệ tội phạm rất thấp, tham nhũng lại càng hiếm. Nhưng khi Trung Quốc cải cách mở cửa, của cải tăng lên thì tội phạm cũng tăng theo: từ năm 2008-2012 đã có khoảng 143.000 quan chức chính quyền các cấp bị cáo buộc tham nhũng hoặc lạm dụng quyền lực, bình quân mỗi ngày có 78 trường hợp, theo báo cáo mà Tòa án Tối cao gửi lên Quốc hội Trung Quốc. Trong khi đó, trên các mạng xã hội, người Trung Quốc không ngừng tranh luận về tình trạng “vô cảm, phi nhân” của con người hiện đại thể hiện trong các hành vi tàn độc như sản xuất dược phẩm giả, sữa bột giả, thực phẩm độc hại, hay vô số tội ác dã man như vụ gần đây một bà cô đã móc mắt đứa cháu 6 tuổi để trả thù cha mẹ nó...

Ông Tập đã phát động một chiến dịch bài trừ tham nhũng rộng khắp “diệt ruồi diệt hổ” và đã mang lại những kết quả cụ thể, nhưng hãng tin Reuters dẫn một nguồn tin thân cận với ông cho biết: “Ông Tập hiểu rằng, chiến dịch chống tham nhũng chỉ có thể giải quyết triệu chứng bề nổi, để trừ tận gốc bệnh tham nhũng và tình trạng xã hội suy đồi thì bên cạnh cải cách chính trị phải xây dựng lại nền tảng đạo đức”. Hồi đầu tháng 10-2013, ông Tập đã chỉ thị cho các cơ quan đảng và Chính phủ Trung Quốc phải “bao dung hơn” với việc người dân thực hành các tín ngưỡng cổ truyền Nho, Phật, Lão... với hy vọng “văn hóa cổ truyền” sẽ giúp con người hướng tới những giá trị cao đẹp hơn, nhân bản hơn thay vì chỉ cắm cúi kiếm tiền và tìm mọi cơ hội để tham nhũng. Và để làm gương, ông Tập đã đi về quê hương Khổng Tử, tại đó ông đã triệu tập các học giả bàn cách nghiên cứu và vận dụng lời truyền dạy của Khổng Tử về luân lý đạo đức, điều hành xã hội và xây dựng cuộc sống đoan chính, theo Tân Hoa Xã.

* * *

Ông Đặng Tiểu Bình tiến hành cải tổ Trung Quốc với phương châm bất hủ: “Mèo trắng mèo đen không quan trọng, bắt được chuột là tốt”. Cái triết lý duy lợi cực đoan đó, phát triển trên nền một xã hội Trung Hoa nghèo khó, lạc hậu và vô thần mà Chủ tịch Mao để lại đã gỡ bỏ mọi ràng buộc, thúc giục người Trung Quốc lao tới làm giàu bằng mọi cách, mọi giá, bất chấp đạo lý, bất chấp lương tâm, miễn sao có tiền là tốt. Tình trạng băng hoại về mọi mặt của xã hội Trung Quốc hiện nay có phần là hậu quả của triết lý phát triển từ thời Mao-Đặng, xói mòn niềm tin của người dân vào tính chính danh của đảng cầm quyền.

Trong hoàn cảnh đó, “khai quật” lại Khổng Tử và học thuyết của ông, giới lãnh đạo Trung Quốc hy vọng tìm được phương thuốc chữa bệnh suy đồi của con người Trung Hoa hiện đại và sâu xa hơn nữa là củng cố cái trật tự xã hội trong đó người dân phục tùng sự cai trị của những bậc “minh quân” đã được trời trao cho sứ mệnh lãnh đạo đất nước. Khổng Tử còn là một trong những biểu trưng xuất sắc nhất của nền văn minh Trung Hoa lâu đời mà Trung Quốc cần tự hào, cần quảng bá để thu phục sự kính trọng của các dân tộc khác; 440 Viện Khổng Tử được Chính phủ Trung Quốc đầu tư thành lập khắp thế giới nhằm mục đích như vậy. Tại cuộc gặp các học giả ở quê hương Khổng Tử, Chủ tịch Tập nói: “Đất nước Trung Hoa có truyền thống văn hóa sâu xa trong lịch sử và chắc chắn truyền thống đó sẽ tạo ra những vinh quang mới cho văn hóa Trung Hoa”, theo Tân Hoa Xã.

Không ai hoài nghi tư tưởng của Khổng Tử lấy đạo đức làm nền tảng của quan hệ xã hội, đề cao gia đình, khuyến khích tu thân... đã có những tác động tích cực đến lối sống, văn hóa của dân tộc Trung Hoa và rộng ra ở các dân tộc láng giềng như Nhật Bản, Triều Tiên, Việt Nam. Nhưng học thuyết của Khổng Tử có rất nhiều mặt cực đoan và tiêu cực, phản dân chủ khi tuyệt đối hóa tôn ti trật tự, phản nhân văn khi loại trừ quyền tự do cá nhân để đề cao tập thể, phản tiến bộ khi thủ cựu đến mù quáng triệt tiêu mọi ý tưởng sáng tạo và cố chấp tới mức không chấp nhận ý kiến khác... Đại văn hào Trung Quốc Lỗ Tấn từng phê phán sự tồn tại dai dẳng các khuôn mẫu đạo đức phi tự nhiên của Khổng giáo đã tạo ra tình trạng giả dối, lừa đảo, “ngụy quân tử” tràn lan và tinh vi trong xã hội Trung Hoa. Trong tác phẩm Nhật ký người điên, Lỗ Tấn mô tả sách thánh hiền chép toàn những điều nhân nghĩa nhưng người đọc chỉ thấy lấp loáng giữa các trang sách ba chữ “ăn thịt người”!

Chủ tịch Mao Trạch Đông có lý khi cho rằng Khổng giáo là thế lực phong kiến bảo thủ, triệt tiêu sự tiến bộ. Trước Khổng Tử, dân tộc Trung Hoa từng có bước phát triển rực rỡ, là dân tộc đầu tiên phát minh ra giấy, la bàn, kỹ thuật in ấn và thuốc súng. Giáo sư chính trị học Francis Fukuyama coi Trung Hoa cổ đại là một “ngoại lệ” của lịch sử: trong khi phần lớn thế giới vẫn còn trong chế độ bộ lạc tăm tối thì người Trung Hoa đã xây dựng nhà nước tập quyền đầu tiên mang dáng dấp của nhà nước hiện đại. Ấy thế nhưng lịch sử Trung Quốc dường như dừng lại ở đầu Công nguyên, chỉ còn những cuộc chiến tranh đẫm máu tranh giành quyền lực và lãnh thổ, trong khi phương Tây liên tục tiến tới và đạt thành tựu rực rỡ cả về văn hóa, khoa học và công nghệ. Sự trì trệ suốt hai ngàn năm qua của Trung Quốc có phần đóng góp của Khổng giáo với tư cách hệ ý thức thống trị!

* * *

Vào giữa thế kỷ 19, các nước theo Khổng giáo ở phương Đông đứng trước sự lựa chọn sinh tử trong cuộc chạm trán với phương Tây. Nhật Bản dưới thời Minh Trị Thiên hoàng đã dứt khoát từ bỏ Khổng giáo để tiến hành dân chủ hóa đất nước và kết quả là nước Nhật ngày nay không chỉ phát triển về kinh tế, khoa học - công nghệ mà truyền thống văn hóa - đạo đức của người Nhật vẫn được bảo tồn và phát huy, là tấm gương sáng cho nhiều dân tộc khác. Trung Hoa, Việt Nam, Triều Tiên... trung thành với Khổng giáo thủ cựu, đã đánh mất cơ hội lịch sử và phải trả giá đắt. Hoàng đế Tự Đức của triều Nguyễn đã bác bỏ báo cáo của Phạm Phú Thứ về đèn điện, về máy bơm nước mà ông này ghi nhận trong chuyến Pháp du chỉ vì nhà vua chỉ tin vào lời dạy của “thánh hiền”: “Thủy nhuận hạ, hỏa viêm thượng” (nước thì phải chảy xuống, lửa thì phải cháy lên), không chấp nhận điều ngược lại, nói gì đến những đề nghị duy tân, cải cách được các bậc thức giả thời ấy như Nguyễn Trường Tộ, Nguyễn Lộ Trạch liên tục trình lên với tấm lòng thương dân thương nước!

Trung Quốc hiện đã là nền kinh tế có quy mô lớn thứ hai thế giới nhưng đang đối mặt với nhiều vấn đề như nạn tham nhũng tràn lan, văn hóa suy đồi, đạo đức xuống cấp, môi trường băng hoại. Nhà lãnh đạo như ông Tập tất nhiên phải phiền muộn, phải tìm mọi cách thức hợp lý để đưa đất nước tiến lên, nhưng việc quay lại với một hệ giá trị đã hơn hai ngàn năm trăm năm tuổi không phải là lựa chọn lý tưởng. Học thuyết của Khổng Tử là căn bản tinh thần của một xã hội bình yên trong một thế giới không bao giờ thay đổi, nhưng nó không thể là phương thuốc hiệu nghiệm cho Trung Quốc trong thế kỷ 21 đầy biến động và cạnh tranh quyết liệt này.

Không rõ việc chiêu hồn Khổng Tử có thể giúp Trung Quốc chấn hưng văn hóa, khôi phục nền tảng đạo đức xã hội hay không, có giúp cho đảng Cộng sản Trung Quốc lấy lại niềm tin của người dân vào tôn ti trật tự hiện hành hay không, song có thể nói chắc rằng học thuyết đó, hệ giá trị đó chẳng có ích gì cho việc phát huy dân chủ, xây dựng nhà nước pháp quyền và giải phóng năng lực sáng tạo của hàng tỉ người Trung Hoa nếu không nói rằng có nguy cơ Khổng Tử sẽ tiếp tục giam hãm Trung Quốc trong vòng lạc hậu về chính trị và tinh thần, không thể hòa đồng cùng nhân loại, cho dù người Trung Quốc có thể đặt chân lên mặt trăng trong tương lai không xa.

Khổng Tử, tên thật là Khổng Khâu, tự Trọng Ni, sống vào khoảng năm 551-479 trước Công nguyên, người nước Lỗ, tức tỉnh Sơn Đông ngày nay, được coi là người đặt nền tảng cho Khổng giáo, hay Nho giáo phổ biến rộng rãi ở Trung Quốc, nhiều nước Đông Á và Việt Nam. Học thuyết của Khổng Tử nhấn mạnh vào việc tu dưỡng đạo đức của cá nhân và của chính quyền, từ đó điều chỉnh các quan hệ xã hội, tạo dựng công lý. Khổng giáo thực chất không phải là một tôn giáo mà là một học thuyết chính trị về tổ chức xã hội, tổ chức chính quyền trên căn bản đạo đức (đức trị), trong đó đề cao vai trò của gia đình, của tôn ti trật tự lên trên vai trò của cá nhân. Con người trong xã hội Khổng giáo bị ràng buộc bởi các mối quan hệ “tam cương” (quân-thần, phụ-tử, phu-phụ), thể hiện trong các quy chuẩn ứng xử “ngũ thường”(nhân, nghĩa, lễ, trí, tín), làm dân thì phải “trung”, làm con thì phải “hiếu”, phụ nữ thì phải giữ “tiết”, người quân tử phải trọng “nghĩa”... Cốt lõi của hệ giá trị này là tôn ti trật tự, kẻ dưới phải tuân phục bề trên, trẻ phải kính già, đời nay phải tuân phục đời xưa... không thể thay đổi vì nếu thay đổi sẽ loạn.

Sinh thời, Khổng Tử không được trọng dụng, không có điều kiện triển khai học thuyết của mình. Nhưng sau khi ông qua đời, các triều đại phong kiến Trung Quốc đã tìm thấy ở Khổng Tử cơ sở lý luận cần thiết và quý báu để duy trì chế độ độc tài chuyên chế trên đầu trên cổ muôn dân. Chỉ trừ triều đại nhà Tần ngắn ngủi (221-206 trước Công nguyên) theo Pháp gia lấy chủ trương “pháp trị” làm tôn chỉ, các vương triều từ nhà Hán trở về sau đều ra sức xiển dương Khổng giáo, coi đây là quốc giáo, tôn Khổng Tử làm “vạn thế sư biểu”.

Thế nhưng hai ngàn năm sau “ông thầy mẫu mực của muôn đời” họ Khổng đã bị hạ bệ khi đảng Cộng sản Trung Quốc lên nắm quyền và thành lập nước CHND Trung Hoa năm 1949. Chủ tịch Mao Trạch Đông coi Khổng Tử và Nho giáo là “tàn dư độc hại” của chủ nghĩa phong kiến bảo thủ cần phải xóa bỏ. Vài năm sau đó Trung Quốc làm Cách mạng Văn hóa; sách vở của Khổng bị đốt, đền miếu thờ Khổng bị biến thành kho chứa phân hoặc chuồng gia súc của các công xã.

 Theo Thời báo Kinh Tế Sài Gòn

Minh Tâm/ VNTB

Chuyện “Đảng cử - Dân bầu” sẽ được đưa ra thảo luận tại kỳ họp lần thứ 8 của Quốc hội, khai mạc từ hôm nay 20-10-2014. Tuy nhiên ít có khả năng việc “phổ thông đầu phiếu” được bấm nút thông qua, vì nó đi ngược lại với Quy chế bầu cử trong hệ thống chính trị của Đảng Cộng sản Việt Nam.

9 “không”

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã thay mặt Ban Chấp hành Trung ương ký Quyết định số 244-QĐ/TW, về ban hành Quy chế bầu cử trong Đảng, để thay thế Quy chế bầu cử trong Đảng kèm theo Quyết định số 220-QĐ/TW, ngày 17-4-2009 của Bộ Chính trị (khoá X).

Điều 13 của Quy chế nhấn mạnh đến 6 việc “không được” và 3 việc “không có” trong chuyện “so bó đũa chọn cột cờ”.

Theo đó, cấp ủy viên cấp triệu tập đại hội không được đề cử nhân sự ngoài danh sách do cấp ủy đề cử; không được ứng cử và nhận đề cử nếu không có tên trong danh sách đề cử của cấp ủy.

Ở các hội nghị của ban chấp hành, ủy viên ban thường vụ không được đề cử nhân sự ngoài danh sách do ban thường vụ cấp ủy đề cử; không được ứng cử và nhận đề cử nếu không có tên trong danh sách đề cử của ban thường vụ cấp ủy.

Ở các hội nghị của Ban Chấp hành Trung ương, các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư không được đề cử nhân sự ngoài danh sách do Bộ Chính trị đề cử; không được ứng cử và nhận đề cử nếu không có tên trong danh sách đề cử của Bộ Chính trị.

Sở dĩ “không”, vì… đã quá dân chủ (!?)

Trong một trả lời giới truyền thông về quá nhiều cụm từ “không được” này, ông Nguyễn Đức Hà - Vụ trưởng Ban Tổ chức Trung ương, cho rằng sở dĩ cần phải quy định như vậy là vì: “Trong quá trình chuẩn bị nhân sự cấp ủy khoá tới, cấp ủy cấp triệu tập đại hội đã được thực hiện một quy trình dân chủ rộng rãi từ dưới lên trên”.

“Cấp ủy cấp triệu tập đại hội thảo luận, bỏ phiếu giới thiệu những cấp ủy viên đương nhiệm tiếp tục tái cử cấp ủy và những người mới sẽ tham gia cấp ủy khoá tới. Chỉ những người được trên 50% số cấp ủy viên đương nhiệm giới thiệu mới được đưa vào danh sách để cấp ủy đề cử với đại hội. Như vậy, các cấp ủy viên cấp triệu tập đại hội đã thực hiện đầy đủ trách nhiệm của mình và tham gia vào quyết định của cấp ủy, thì không được nói và làm khác với quyết định của cấp ủy”.

“Còn ở trong các hội nghị của cấp ủy và hội nghị của Ban Chấp hành Trung ương, các đồng chí ủy viên ban thường vụ, các đồng chí ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư đã thảo luận, biểu quyết để ban thường vụ cấp ủy hoặc Bộ Chính trị quyết định danh sách đề cử với cấp ủy, thì cũng không được nói và làm khác với quyết định của ban thường vụ hoặc của Bộ Chính trị, vì mình đã tham gia để xây dựng nên quyết định của ban thường vụ hoặc của Bộ Chính trị”.

Lập luận của ông Vụ trưởng, được đánh giá là quân phiệt, và làm mất cơ hội thăng tiến cho những đảng viên vì lẽ gì đó đã “mích lòng” với “bề trên” nên giờ đành đứng bên ngoài cuộc chơi quyền lực. Kịch bản này cũng khả năng xảy ra, với sự vắng mặt khá lâu (vô tình hay cố ý!) trên nghị trường của ông Nguyễn Bá Thanh sẽ là lý do để người ta chuyển những lá phiếu đề cử cho nhân vật “biết nghe lời” khác…

Những khái niệm bị đánh tráo

Ông Nguyễn Đức Hà cho rằng: “Có thể nói, Quy chế bầu cử trong Đảng mới ban hành lần này là một bước tiến mới trong nhận thức và thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ của Đảng; xác định rõ trách nhiệm của các cấp ủy viên. Quy chế vừa quy định số dư tối thiểu, vừa quy định số dư tối đa khi bầu cử; vừa phát huy tính dân chủ, vừa bảo đảm tính tập trung trong Đảng và khắc phục tình trạng bầu thiếu số lượng so với số lượng cần bầu”.

Bước tiến mới đó, theo ông Hà, ở Quy chế bầu cử trong Đảng do Bộ Chính trị (khoá VIII) ban hành năm 2000, thì khi đại hội có yêu cầu thì Đoàn chủ tịch công bố danh sách nhân sự do cấp ủy chuẩn bị để đại hội tham khảo. Còn Quy chế bầu cử trong Đảng do Bộ Chính trị (khoá X) ban hành năm 2009 quy định: Trước khi đại hội chốt danh sách bầu cử thì Đoàn Chủ tịch đại hội công bố danh sách nhân sự do cấp ủy chuẩn bị để đại hội tham khảo (dù đại hội có yêu cầu hay không có yêu cầu).

Quy chế bầu cử trong Đảng lần này quy định danh sách ứng cử viên do cấp ủy các cấp triệu tập đại hội chuẩn bị là danh sách đề cử chính thức của cấp ủy với đại hội. Cấp ủy cấp triệu tập đại hội chuẩn bị nhân sự cấp ủy và ban thường vụ phải có số dư từ 10 đến 15% so với số lượng cần bầu; số dư tối đa trong danh sách bầu cử ở đại hội không quá 30% số lượng cần bầu.

Vấn đề ở đây là vai trò của “cấp ủy”. Cả 3 lần thay đổi Quy chế vẫn có một điểm chung là mọi chuyện “xếp ghế” cho nhiệm kỳ mới đều phải xuất phát từ “lựa chọn” của “bề trên” nhiệm kỳ hiện tại. Chính điều này khiến người ta dễ dàng “chạy ghế” vì biết chính xác địa chỉ “cần chạy”.

Người ta cũng biết rất rõ “bề trên” nào sẽ đưa mình vào “Danh sách”. Tham nhũng được khoác chiếc áo “nguyên tắc tập trung dân chủ trong Đảng”, thêm lần nữa có điều kiện phát triển ngay trong lòng của Đảng cầm quyền.

Nói cách khác, vẫn giữ phương thức cũ kỹ mà ai cũng nhận ra là dáng dấp của “con vua thì lại làm vua”, khi mà vẫn tiếp tục câu chuyện “cấp ủy cử - đảng viên bầu”, thì phổ thông đầu phiếu ngay cho những người đang nhân danh Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, tiếp tục là mỹ từ son phấn của giấc mơ dân chủ. 

 Theo Việt Nam Thời Báo

Nguyễn Vạn Phú/ Quê Choa 

Phải công nhận Bộ Giáo dục & Đào tạo rất tài tình; chỉ bằng một động tác thay đổi cách tuyển sinh đại học là bộ này bắt cả xã hội phải thao thức với câu hỏi muôn đời: Học văn để làm gì?

Với ngành y tế thì câu trả lời dường như có sẵn: Dùng môn văn xét tuyển ngành y?

Lý do được người đứng đầu ngành y tế lý giải rất gọn: “Tôi phải nói thật là môn văn rất cần. Trong quá trình làm việc, nhiều người viết báo cáo mà ngữ pháp sai rất nhiều, chưa nói đến lỗi chính tả. Viết sai thì tư duy cũng sai, nói cũng không tốt được” (Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến).

Bà Tiến nói quá chính xác và đó cũng có thể là lý do để hàng ngàn ngành nghề khác đòi hỏi người dự tuyển cần giỏi văn bởi không chỉ riêng bác sĩ, y tá cần viết đúng ngữ pháp, không sai lỗi chính tả mà hàng ngàn ngành nghề khác cũng cần.

Nói đâu xa, ngay cả Mark Zuckerberg mà có quyền ở Việt Nam, ắt anh ta sẽ yêu cầu người nào muốn tham gia cái mạng Facebook do anh điều hành phải viết sạch nước cản, diễn đạt rõ ràng, không viết lung tung như gã ngọng. Nói cho cùng anh chàng Mark này đang làm tờ báo khổng lồ trong đó mọi người dùng là kẻ viết bài liên tục cho anh ta, còn nhân viên của Facebook chỉ việc lo bán quảng cáo kiếm tiền. Viết bài cho Mark mà sai ngữ pháp, sai chính tả, ai mà chịu.

Nhưng, khoan đã! Những kỹ năng nói ở trên là kỹ năng ngôn ngữ, tức là môn tiếng Việt chứ đâu phải môn Văn?

Môn Văn nó phức tạp hơn nhiều. Ví dụ nhà văn  William Faulkner nổi tiếng (Giải Nobel Văn chương năm  1949) chuyên viết những câu văn đọc muốn bể cái đầu, dài như cọng rau muống, câu dài nhất ông này từng viết trong cuốn Absalom, Absalom! dài đến 1.288 chữ. Thế mà khi lên nhận giải Nobel ông nói như thế này về sứ mệnh nhà văn và qua đó gián tiếp nói về vai trò của văn học: “Tiếng nói của nhà thơ không chỉ để ghi lại câu chuyện con người, nó còn là cột chống, trụ đỡ để giúp con người trụ lại và vượt qua”.

Bởi vậy, không có gì ngạc nhiên khi nhiều người đồng tình là cần dùng môn văn để tuyển bác sĩ tương lai, không phải vì chuyện chính tả mà cao sang hơn, là mong muốn người bác sĩ giỏi văn sẽ không chơi ép bệnh nhân, kê thuốc không vì chữa bệnh mà vì tỷ lệ hoa hồng. Mong muốn của họ là văn sẽ giúp hình thành nhân cách con người, kể cả lòng tự trọng, nói chung là cái người ta thường gọi là y đức.

Nhưng, hượm đã! Cái đó là chuyện đạo đức, hiện được giao cho các môn như giáo dục công dân chứ đâu phải môn văn? Còn nếu môn giáo dục công dân đi dạy các chuyện xa vời như “phủ định siêu hình”, “phủ định biện chứng”… đó là chuyện của môn này, không bàn ở đây.

Nhà phê bình Dana Stevens viết trên tờ New York Times để lý giải người ta cần văn chương làm gì. Cô viết: “Văn chương là kẻ sinh đôi thất lạc từ lâu của cuộc đời, là kẻ đóng thế xấu xa, là tấm lót mượt như nhung, là hồn ma than khóc của cuộc đời”. Ý cô muốn nói văn chương ghi lại tất cả những gì còn lại từ cuộc đối thoại của mọi nhân chứng cuộc đời, giữa những người đang còn sống và mọi kẻ quá vãng về đam mê, thương yêu, thù hận, giận dữ, nỗi buồn, niềm vui… Còn có ai dạy cho ta biết về những điều đó ngoài văn chương. 

Chính ở đây mà chúng ta mới hiểu vì sao những nhà khoa học, những nhà toán học, kể cả những bác sĩ tài ba, hầu như tất cả đều đam mê văn chương, rành rẽ về văn chương – và chính ở đây mới tồn tại niềm hy vọng những người bác sĩ tương lai, nếu từng học được lòng trắc ẩn, sự cảm thông, lòng tự trọng, sự phù du của đồng tiền mới tự miễn dịch chống lại mọi lề thói xấu xa đang bao bọc lấy anh ta. 

Điều đáng buồn, môn Văn ở nhà trường hiện nay chưa làm được ngay cả mức độ thấp là trao cho người học kỹ năng ngôn ngữ để đọc thông viết thạo tiếng mẹ đẻ. Ở mức độ rung lên từng sợi dây cảm xúc của học trò để những cái như lòng cam đảm, đam mê, hoài bão, nói chung là mọi xúc cảm cần thiết để làm người trọn vẹn thì môn Văn đang bế tắc, đang giết lần giết mòn những rung cảm còn sót lại ở học sinh vì sự khô cứng, khuôn mẫu và gò ép. 

Vậy, phải chăng đừng hỏi “Học văn để làm gì?” – hãy hỏi “Học văn thế nào”, mới chính là câu hỏi đúng.

Tác giả gửi Quê Choa

bài viết thể hiện văn phong và quan điểm riêng của tác giả